Cheeta’s van Namibië
De helft van de wereldwijde cheetapopulatie leeft in Namibië, waardoor het land de "cheeta-hoofdstad" van de wereld wordt genoemd. Hoewel deze snelle dieren op grote katachtigen lijken, vallen ze niet in die categorie. Lees snel verder en ontdek waarom dat zo is, wat ze zo bijzonder maakt en waar je cheeta´s in Namibië van dichtbij kunt bewonderen.
-
Maatwerk safari’s door Afrika-specialisten
-
5-sterren klantreviews
-
Eerlijke prijzen, uitzonderlijke kwaliteit
Grootste concentratie cheeta’s
Van de ongeveer 7.000 cheeta’s die wereldwijd in het wild leven, leven er zo’n 3.000 in Namibië. De meeste leven buiten beschermde gebieden en zwerven door de natuur zoals de natuur het bedoeld heeft, wat helaas ook tot problemen kan leiden. Daarover later meer. Laten we eerst de meest prangende vraag beantwoorden.
Waarom wordt de cheeta niet tot de grote katachtigen gerekend?
Hoewel ze op leeuwen, tijgers, jaguars en vooral luipaarden lijken, behoren cheeta’s niet tot de familie van de grote katachtigen, en wel om de volgende redenen:
- Terwijl andere katachtigen volledig intrekbare klauwen hebben, hebben cheeta’s half intrekbare klauwen waardoor ze meer grip en snelheid hebben.
- Cheeta’s hebben een slanker lichaam, ook ontworpen voor snelheid, terwijl leeuwen en luipaarden meer spieren hebben: een luipaard kan tot 90 kilo wegen, een cheeta hooguit 60 kilo.
- Cheeta’s kunnen niet brullen, maar ze kunnen wel spinnen, tjilpen en sissen, net als kleinere katten.
Unieke kenmerken
Cheeta’s zijn dan wel geen grote katachtigen, maar dat maakt ze niet minder fascinerend.
Het uiterlijk
Als je moeite hebt om een luipaard van een cheeta te onderscheiden, kijk dan naar hun vacht: luipaarden hebben kleine rozetten en cheeta’s hebben zwarte vlekken. Bij hun staart zie je, onder het pluizige plukje, een paar donkere ringen. En hun zwarte traanstrepen die van de ogen naar de mond lopen, zien er niet alleen cool uit, maar helpen ook de schittering van de zon te verminderen, wat handig is omdat cheeta’s overdag jagen.
De geluiden
In plaats van te brullen, zoals hun grote katachtige verwanten, maken cheeta’s gebruik van verschillende geluiden. Ze grommen als ze worden bedreigd, blaffen bij sociale interacties en communiceren met elkaar door te tjilpen of vogelachtige geluiden te maken. Ook kunnen ze spinnen, net als bij een kat die je thuis als huisdier hebt. Cheeta’s zijn zelfs een van de weinige katachtigen die continu kunnen spinnen, zowel tijdens het in- als het uitademen.
De snelheid
Een van de belangrijkste kenmerken waar cheeta’s bekend om staan, is hun snelheid. Met hun half intrekbare klauwen die werken als spikes, kunnen ze in iets meer dan drie seconden een snelheid van 110 kilometer per uur behalen. Hun slanke lichaamsbouw, smalle taille, diepe borstkas en lange poten stellen ze in staat om stappen te maken van wel zeven meter lang. En dankzij hun grote neusgaten, vergrote longen die extra zuurstof kunnen opnemen, en een geweldige bloedsomloop raken ze niet snel buiten adem.
De jacht
In tegenstelling tot de meeste grote katachtigen zijn cheeta’s vooral actief in de vroege ochtend of late namiddag. Ideaal om ze te spotten tijdens een safari. Als ze honger krijgen, gaan ze vaak bovenop termietenheuvels staan, zodat ze hun prooi beter kunnen zien.
Sociale interactie
Terwijl vrouwtjescheeta’s meestal in hun eentje over de vlaktes zwerven, vormen mannetjes graag banden. Meestal zijn het mannelijke broers die hun hele leven bij elkaar blijven in groepen die “coalities” worden genoemd.
Rol in het ecosysteem
De cheeta speelt een centrale rol in het ecosysteem. Net als alle roofdieren jagen cheeta’s met name op zwakke en oude prooien. Hierdoor wordt de populatie van hun prooi op een natuurlijke wijze in stand gehouden. Dit houdt het ecosysteem bovendien in balans en het voorkomt overbegrazing.
Zoek de cheeta
Hoewel cheeta's in Namibië meestal rondzwerven op landbouwgrond buiten de beschermde gebieden, duiken ze ook wel eens op in de nationale parken.
Ontmoeten en begroeten
Je kunt de cheeta in Namibië niet alleen spotten in de uitgestrekte landschappen van dit prachtige land, maar je kunt ook dichtbij deze roofdieren komen… heel dichtbij. N/a’an ku sê is een natuurreservaat in het hart van het land, waar gewonde of verweesde dieren worden opgevangen met als doel ze weer vrij te laten in het wild. Soms lukt dat echter niet, hoe hard de medewerkers van het reservaat ook hun best doen.
Unieke ontmoeting met cheeta’s in Namibië
Sommige cheeta’s moeten voor hun eigen veiligheid in gevangenschap blijven. Om hun natuurlijke gedrag te stimuleren, worden de cheeta’s die aan mensen gewend zijn, meegenomen voor een wandeling met jou en een ervaren gids aan hun zijde. Kijk hoe ze door het gras sluipen, een dutje doen onder een boom, spinnen of er vandoor schieten om te jagen.
Besluiten de cheeta’s hun geluk te beproeven in het wild, dan kunnen ze later weer worden teruggevonden dankzij de GPS-halsbanden die ze dragen. Je kunt de dieren niet aaien en het is ook niet mogelijk om met een cheeta op de foto te gaan: het gaat vooral om de ervaring en om meer te leren over het dier waar Namibië zo trots op is.
Bedreigingen
Net als veel andere Afrikaanse dieren wordt ook de cheeta bedreigd. Volgens de IUCN wordt de cheeta aangemerkt als kwetsbaar, en neemt het aantal exemplaren af. In de afgelopen 100 jaar is zo’n 90% van de wereldwijde cheetapopulatie verdwenen.
Verlies van leefgebied
Cheeta’s hebben veel land nodig met genoeg prooidieren en voldoende water om te overleven. Door de uitbreiding van menselijke nederzettingen wordt de natuurlijke habitat echter vernietigd en raakt de cheeta zijn leefgebied kwijt. Waar een landschap vroeger voldoende ruimte, voedsel en water had om duizenden cheeta’s te herbergen, kan nu amper een handvol dieren er overleven.
Handel in wilde dieren
De cheeta wordt door sommige mensen helaas gezien als statussymbool. Hoewel het in veel landen illegaal is om exotische dieren, zoals de cheeta, als huisdier te houden, is de vraag naar welpjes groot. Ze worden in het wild gevangen en verkocht aan kopers, vaak in de Golfstaten.
Conflict tussen mens en wild
Cheeta’s in Namibië leven meestal buiten beschermde gebieden, op landbouwgrond. Omdat ze vooral overdag actief zijn, zijn ze makkelijker te verjagen als ze te dicht bij een boerderij komen. Om hun vee en hun broodwinning te beschermen, schieten boeren het dier neer of zetten ze vallen om cheeta’s te vangen. Gevangen dieren werden vroeger vaak gedood of voorgoed in gevangenschap gehouden, maar tegenwoordig worden ze steeds vaker elders in het wild uitgezet.
Inspanningen voor behoud van de cheeta in Namibië
Namibië is een van de weinige landen die de bescherming van dieren en planten in de grondwet heeft opgenomen. Toch zijn de inspanningen van organisaties nodig om de cheetapopulatie stabiel en bloeiend te houden.
Voorlichting aan boeren
Non-profitorganisaties geven training aan boeren over diervriendelijke praktijken, zoals het gebruik van veebeschermingshonden en -ezels en het ’s nachts veilig opsluiten van het vee in kraals. Vangt een boer toch een cheeta, dan kan hij contact opnemen met snelle interventieteams die het dier ophalen en ergens anders uitzetten.
Veebeschermingshonden
Het Cheetah Conservation Fund fokt zogenaamde veewachtershonden en plaatst deze bij boeren, waar ze een band opbouwen met de kudde en roofdieren wegjagen. Sommige boeren gebruiken ezels: zet je deze bij de kudde, dan voelen ze zich onderdeel van de groep en schrikken ze cheeta’s af met hun stevige trap.
Ecotoerisme
Dankzij ecotoerisme zien veel lokale gemeenschappen de cheeta als een waardevolle bron in plaats van een bedreiging. Organisaties zoals N/a’an ku sê of het Cheetah Conservation Fund bieden bovendien unieke ervaringen, waarbij het ingezamelde geld weer terugvloeit naar de organisaties, zodat zij hun inspanningen om de natuur te beschermen kunnen voortzetten.
Het is mede door dit soort programma’s en stimuleringsmaatregelen dat het aantal cheeta’s in Namibië is gestabiliseerd, wat hoop geeft voor het voortbestaan van dit bijzondere roofdier op de lange termijn.
Laat je betoveren door de Afrikaanse natuur
Kijk hoe cheeta's jagen, slapen en spinnen, en ontdek nog veel meer iconische Namibische dieren tijdens deze onvergetelijke reizen.
