De bevolking van Namibië
De bevolking van Namibië is net zo divers als het land zelf en woont er al duizenden jaren. Van eeuwenoude tradities tot moderne levensstijlen, van traditionele geneeswijzen tot overlevingsvaardigheden: ontdek het unieke culturele mozaïek van Namibië en kom erachter waar je een kijkje kunt nemen in het leven van vroeger.
-
Maatwerk safari’s door Afrika-specialisten
-
5-sterren klantreviews
-
Eerlijke prijzen, uitzonderlijke kwaliteit
Oude culturen in de moderne tijd
Met slechts 1,5 inwoner per vierkante kilometer heeft Namibië een van de laagste bevolkingsdichtheden ter wereld. Toch wonen er tientallen etnische groepen, waarvan sommige op hun beurt weer uit diverse subgroepen bestaan. De grootste daarvan staan symbool voor de twaalf zonnestralen op de Namibische vlag.
Natuurlijk zouden we graag al deze fascinerende volkeren en hun eeuwenoude cultuur bespreken, maar we beperken ons hier tot drie stammen die niet alleen boeien door hun geschiedenis, cultuur en tradities, maar die je ook echt kunt bezoeken: de Himba, de Damara en de San.
De Himba
In de Kunene-regio, in het noordwesten van Namibië, wonen zo’n 50.000 Himba (ook wel Ovahimba genoemd). Ze stammen af van de Herero, een naburig volk, en vestigden zich in de 16e eeuw in dit bijzondere gebied. Tot op de dag van vandaag leiden ze een semi-nomadisch bestaan, waarin het fokken van runderen, geiten en schapen centraal staat. De band met de Herero is nog steeds terug te horen in hun taal: OtjiHimba is een dialect van het Otjiherero, wat een taal is binnen de Bantoe-taalfamilie die in centraal, oostelijk en zuidelijk Afrika wordt gesproken.
Himba-tradities
De Himba staan vooral bekend om hun opvallende uiterlijk. Elke dag smeren de vrouwen otjize op hun huid en haar: een roodoranje pasta van botervet en oker. Die dient niet alleen als zonnebescherming en insectenwerend middel, maar symboliseert ook de rode kleur van aarde en bloed: volgens de Himba de essentie van het leven.
Voordat ze otjize aanbrengen, reinigen de gezinsleden zich met rook van kruiden die op de kolen van het okuruwo worden gelegd, het heilige vuur van hun nederzetting. Dit vuur opent niet alleen de poriën voor de otjize, maar verbindt de Himba ook met hun voorouders.
Tegenwoordig gaan de Himba ook naar supermarkten en dokters, en volgen sommige kinderen onderwijs op een kostschool. Toch blijven ze hun tradities en hun band met de natuur trouw: als beheerders van het Purros Conservancy delen ze hun land met enkele van de laatste aan de woestijn aangepaste giraffen ter wereld.
De Damara
Samen met de San gelden de Damara als een van de oudste volkeren van Namibië. Met zo’n 219.000 Damara vormt deze groep 8,5% van de Namibische bevolking. Hun oorspronkelijke woongebied ligt in het noordwesten van de Erongo-regio, rond Khorixas en Brandberg, waar deze jager-verzamelaars vroeger runderen, schapen en geiten hoedden. Al vóór het contact met Europeanen waren de Damara bedreven in het smelten van koper: ze behoorden daarmee tot de weinige volkeren in zuidelijk Afrika die al zo vroeg met metaal werkten.
Leuke weetjes
- De Damara brengen hun cultuur tot uiting in kunstvormen zoals kralenwerk, mandenvlechten en leerbewerking, en in ceremonies met muziek, dans en verhalen.
- Hun taal, het Khoekhoegowab, is een Khoe-taal met een unieke combinatie van klikklanken, die kenmerkend zijn voor de Khoe-taalfamilie uit zuidelijk Afrika.
- Hun exacte herkomst blijft een raadsel: er zijn geen bekende culturele banden met andere etnische groepen in Afrika.
Sommige Damara houden vast aan hun traditionele levenswijze: zij wonen in hutten van takken en klei, hoeden vee en geiten en verbouwen hun eigen gewassen. Anderen hebben in de steden een moderner bestaan opgebouwd. Daardoor dreigt de kennis die oude genezers van generatie op generatie doorgaven langzaam verloren te gaan, al wordt er hard gewerkt om deze kostbare cultuur nieuw leven in te blazen en te behouden.
Onvergetelijke reizen
Ontdek de routes die je naar deze unieke streken brengen en in contact laten komen met de mensen van Namibië en hun eeuwenoude tradities en gebruiken.
Maak kennis met de mensen van Namibië
Er zijn verschillende manieren om kennis te maken met de Himba, Damara en San. Sommige plekken zijn echte dorpen, zoals bij de Himba; andere tonen het traditionele leven, zoals het Damara Living Museum. Of je nu een dorp of een museum bezoekt, je krijgt een goed beeld van deze eeuwenoude culturen en ontdekt het leven vanuit een heel ander perspectief.
-
Damara Living Museum
Hoe zag de traditionele levenswijze van de Damara eruit? Tijdens een bezoek aan dit unieke levende museum kom je dit en nog veel meer te weten.
-
Bezoek een Himba-dorp
Kom meer te weten over okuruwo en otjize en ontdek hoe de Himba hun dagelijks leven leiden. Begroet ze met een vriendelijk “moro“ en je krijgt gegarandeerd een glimlach terug.
-
Een avondje uit met de San
Kom samen met de San rond het kampvuur zitten en word één avond lang onderdeel van hun cultuur. Mythische verhalen, traditionele dans en muziek zorgen voor een magische ervaring.
De San
De derde bevolkingsgroep van Namibië die we bespreken is de San, ook bekend als de San-bosjesmannen. Zij worden gezien als de oudste bewoners van zuidelijk Afrika en mogelijk zelfs van de hele wereld, met genetische wortels die wel 100.000 jaar teruggaan. Tegenwoordig telt zuidelijk Afrika zo’n vijftig San-subgroepen; alleen al in Namibië wonen naar schatting 70.000 San. Van oudsher leven ze als jagers en verzamelaars, waarbij de mannen in teams op jacht gaan, terwijl de vrouwen paddenstoelen, bessen en meer dan honderd eetbare plantensoorten verzamelen.
Net als de taal van de Damara bestaat het Khoisan, wat door de San wordt gesproken, uit klikklanken. Elk van de vijftig subgroepen spreekt het echter op een andere manier, waardoor de groepen elkaar onderling vaak niet kunnen verstaan.
Oude San-tradities
Hoewel veel San tegenwoordig in stedelijke gebieden wonen, blijven de oude tradities voor de stamleden kostbaar. Een van de rituelen die nog steeds worden uitgevoerd, is de trance- of genezingsdans. Tijdens deze dans zitten de vrouwen rond een centraal vuur en zingen en klappen, terwijl de mannen eromheen dansen. Zo raken de dansers geleidelijk in een veranderde bewustzijnstoestand en betreden ze de geestenwereld om er te pleiten voor de genezing van zieke stamleden. Naast deze rituelen dragen de San ook eeuwenoude spoorzoekvaardigheden over aan de volgende generaties. Uit dierenpootafdrukken kunnen ze emoties, snelheid en intenties aflezen, een fascinerende vaardigheid die hun diepe verbondenheid met de natuur laat zien.
Galerij met rotstekeningen
In de noordwestelijke Kunene-regio van Namibië ligt Twyfelfontein, een vallei die dankzij de duizenden rotstekeningen die de San hier eeuwen geleden achterlieten geldt als een van de grootste openluchtgalerijen ter wereld. Deze plek is al 6.000 jaar bewoond en diende als plaats van aanbidding en voor sjamanistische rituelen zoals trancegenezing. Tijdens deze rituelen ontstonden zo’n 2.500 rotsschilderingen en rotsgravures.
Wat stellen de gravures voor?
Wie in trance raakt, verandert volgens de San in een dier. Omdat de San afbeeldden wat ze zagen, vind je op de rode rotswanden daardoor veel halfmenselijke, halfdierlijke figuren en fantasiewezens. Daarnaast legden ze ook vast wat ze in de echte wereld zagen: dieren, mensen, cirkels en alledaagse voorwerpen. Een bijzonder detail zijn de voetafdrukken: volgens de San verbinden die de fysieke wereld met het rijk van hun voorouders.
Met de grootste concentratie rotstekeningen in Afrika werd Twyfelfontein in 2007 Namibiës eerste UNESCO-werelderfgoedlocatie: een bijzondere plek die je tijdens je safari in Namibië zelf kunt bezoeken.
Accommodaties
Na zoveel indrukken is het tijd om tot rust te komen en herinneringen op te halen in lodges die de moderne wereld combineren met traditionele details, net zoals de bevolking in Namibië dat doet.
