Olifanten van Botswana
Van Chobe in het noorden tot Okavango in het noordwesten en de Kalahari verder naar het zuiden: de olifanten van Botswana zijn overal in het land te vinden, waarbij elke regio een unieke leefomgeving biedt voor deze overwegend vriendelijke reuzen. Kom meer te weten over deze fascinerende dieren, hun unieke eigenschappen en hoe en waar je ze kunt tegenkomen.
Het land van de reuzen
Botswana staat niet alleen bekend om de Okavango Delta, maar ook om zijn grootste bewoner: de olifant. Het land telt zo’n 130.000 exemplaren. Hoewel het grootste deel van hen in het noorden van het land leeft, komen ze niet uitsluitend daar voor. Lees snel verder waar je de olifanten van Botswana van dichtbij kunt zien en wat deze dieren zo bijzonder maakt. Ook delen we enkele leuke weetjes voor tijdens je safari.
Waarom leven er zoveel olifanten in Botswana?
In de 19e eeuw nam de olifantenpopulatie sterk af door ivoorjacht. Hoewel nationale beschermingsmaatregelen in de 20e eeuw zorgden voor herstel, kwam het echte keerpunt pas toen in 2014 het jachtverbod werd ingesteld. Dankzij de uitgestrekte wildernis en lage bevolkingsdichtheid kon de olifantenpopulatie in relatief korte tijd opmerkelijk goed herstellen.
Het hoge aantal olifanten wordt zelfs als te groot beschouwd voor het ecosysteem, omdat het bosgebied sneller wordt aangetast dan het zich kan herstellen. De groei heeft ook geleid tot conflicten tussen mensen (met name boeren) en wilde dieren, met de controversiële opheffing van het jachtverbod in 2019 als poging om deze problemen te beheersen.
Maar ondanks deze complexe realiteit blijft de fascinatie voor Botswana’s olifanten onverminderd groot. Laten we ons dus onderdompelen in het land van de reuzen en meer te weten komen over Dumbo & Co.
Drie hotspots voor olifanten
Olifanten komen in heel Botswana voor: van het Makgadikgadi Pans National Park waar ze zwemmen in de Boteti‑rivier tot de Khwai Community Concession waar de grijze reuzen over de vlaktes zwerven. Hoewel deze grijze reuzen in vrijwel het hele land voorkomen, zijn er toch drie gebieden waar je ze bijna gegarandeerd ziet.
Chobe National Park
Chobe herbergt de grootste concentratie olifanten ter wereld en wordt om die reden ook wel de Olifantenhoofstad van de wereld genoemd. Met een oppervlakte van 11.700 vierkante kilometer is Chobe zeer uitgestrekt, waardoor je zelfs twee totaal verschillende gebieden binnen hetzelfde park kunt onderscheiden: Chobe Riverfront en Savuti.
Chobe Riverfront
Vooral tijdens het droge seizoen verzamelen duizenden olifanten zich bij de Chobe-rivier om hun dorst te lessen of een bad te nemen (gelukkig niet allemaal tegelijk). Omdat de kuddes in dit gebied gewend zijn aan boten, kun je hier dichter bij de grijze reuzen komen dan waar ook ter wereld.
Savuti
In Savuti zijn olifanten meer verspreid, waardoor ontmoetingen wilder en onvoorspelbaarder aanvoelen. De mannetjes olifanten hier zijn ook assertiever; ze wandelen soms kampen binnen, maar gaan ook de confrontatie aan met leeuwen. De leeuwen in Savuti hebben echter geleerd om op jonge olifanten te jagen, wat leidt tot een ongeëvenaarde machtsdynamiek tussen deze twee iconische Afrikaanse diersoorten.
Okavango Delta
Omdat de dieren tussen de parken migreren, zie je ook in de beroemde Okavango Delta een verbluffend grote olifantenpopulatie. De dieren weten hier perfect hun weg te vinden in de uiterwaarden, zwemmen tussen de eilanden door en gaan soms helemaal onder water, waarbij alleen hun slurf als een snorkel boven het water uitsteekt. Omdat de delta uit talloze eilanden bestaat, leven de olifantenfamilies hier meer geïsoleerd van elkaar dan in Chobe.
Kalahari
Nog meer geïsoleerd dan in Okavango, zijn de olifanten die in de Central Kalahari Game Reserve leven. Doordat het landschap in deze regio zeer droog is, leggen ze soms wel tot 200 km af tussen waterbronnen. Ze weten dan ook precies waar ze verborgen waterplekken kunnen vinden, zoals ondergrondse bronnen en poelen: kennis die ze doorgeven door via hun matriarchen,
Kalahari-olifanten zijn slanker en voorzichtiger dan in het noorden. Bovendien zijn ze minder gewend aan mensen en daardoor ook alerter. Omdat het vinden van de volgende waterbron noodzakelijk is om te overleven, zijn hun sociale banden veel hechter: het verlies van een ervaren matriarch kan immers desastrueze gevolgen hebben voor de kudde.
Magische plekken
Kom tot rust in comfortabele lodges terwijl olifanten zich vlak voor je verzamelen: een hemels gevoel.
Belangrijke olifantenweetjes
Nu we weten waar je de olifanten van Botswana kunt vinden, gaan we eens kijken naar een paar interessante weetjes.
-
Sociale structuur
Olifantenkuddes zijn matriarchaal, wat betekent dat ze worden aangevoerd door de oudste en meest ervaren vrouwtjes. Zij leiden niet alleen de groep, maar kennen ook het leefgebied met alle water- en voedselbronnen op hun duimpje. In Botswana kunnen kuddes uitgroeien tot megagroepen van honderden tot zelfs duizenden olifanten.
-
Dagelijks eetpatroon
Een volwassen olifant kan per dag tot wel 150 kilo planten eten en 200 liter water drinken.
-
Communicatie bij dikhuiden
Olifanten communiceren via infrageluid: lage, grommende tonen die tot tien kilometer ver kunnen reizen, zowel door de lucht als via de grond.
Hoe meer je weet…
Voordat we doorgaan naar de bijzondere activiteiten waarbij je de olifanten van Botswana van dichtbij kunt meemaken, delen we eerst een paar weetjes die te leuk, grappig of fascinerend zijn om voor ons te houden.
Geen kunstgebit mogelijk
Een olifant verslijt in zijn leven maar liefst zes sets kiezen. Als de laatste set op is, kunnen ze niet meer eten.
Het geheugen van olifanten
Vergeet een olifant echt nooit iets? Hun sterk ontwikkelde hippocampus helpt hen om waterbronnen decennialang te onthouden en individuen te herkennen.
Geen SPF 50 nodig
Door stof over hun rug te gooien en in modder te rollen, beschermen ze hun huid tegen de brandende zon.
Emotionele intelligentie
Olifanten ervaren een breed scala aan emoties, van vreugde tot empathie en verdriet.
Rouwrituelen
Als een familielid sterft, keren ze terug naar de botten en raken die aan met hun slurf. Soms houden ze ook de wacht bij een stervend of overleden dier.
Voorrang
Langs de Chobe‑rivier hebben olifanten voorrang op de weg: auto’s stoppen, wachten en zetten hun motor uit om de dieren te laten passeren. Deels uit veiligheid en om de dieren niet in het nauw drijven, deels uit respect.
Unieke olifantenervaringen
In Botswana kun je dichter bij olifanten komen dan waar ook ter wereld. Bewonder de dikhuiden van dichtbij, zonder hun rust te verstoren.
