Nata Bird Sanctuary

Flamingo’s, pelikanen, nestbouwende termieten en eindeloze zoutpannen – het Nata Bird Sanctuary is geen doorsnee natuurreservaat. Het ligt in de buurt van Nata, op een natuurlijk kruispunt tussen Zimbabwe, Maun en Kasane, en staat algemeen bekend om zijn ligging vlakbij de beroemde Makgadikgadi Pans. Het reservaat zelf is een 230 vierkante kilometer groot toevluchtsoord voor vogels, gelegen in de noordoostelijke hoek van de Sowa Pan, onderdeel van de grotere Makgadikgadi-zoutpannen. Let wel, niet alle bewoners hier hebben veren: antilopen zwerven over de open vlaktes, vergezeld door zebra’s, hyena’s, jakhalzen en bavianen – een verrassend rijke verzameling wilde dieren op de door de zon verschroeide graslanden.

Roze zwermen

Dit is een van die magische plekken in Afrika waar flamingo’s broeden en zich in spectaculaire aantallen verzamelen, meestal net na het regenseizoen wanneer de zoutpannen zijn veranderd in glinsterende, ondiepe moerasgebieden. Wanneer dit gebeurt, komen er duizenden pelikanen bijeen, vliegen er wel een kwart miljoen flamingo’s in roze wolken aan en vullen meer dan 165 vogelsoorten de lucht. Maar pas op! De aanwezigheid van deze roze prachtexemplaren hangt sterk af van de regen – in een goed regenseizoen zijn ze te zien van november tot en met mei, soms zelfs nog tot augustus. Maar als het een slecht regenseizoen was, is deze periode een stuk korter (want ja, in de natuur zijn er nu eenmaal geen garanties!).

Samenwerken voor natuurbehoud 

Botswana bestaat uit veel verschillende stammen, telkens met hun eigen cultuur, en de structuur van het Nata Bird Sanctuary weerspiegelt deze diversiteit heel erg mooi. Het werd in 1992 opgericht door de natuurbeschermingscomités van Nata en de Kalahari, en groeide uit tot het allereerste gemeenschapsproject voor natuurbescherming in het land. Tegenwoordig wordt het gezamenlijk beheerd door vier lokale stammen: de Nata, Maphosa, Sepako en Manxotae. Alle inkomsten uit entreegelden en kampeerplekken worden opnieuw geïnvesteerd in gemeenschapsprojecten, die gezamenlijk door de bewoners worden gekozen. Als essentiële waterbron en natuurlijke kruispunt tussen Zimbabwe, Maun en Kasane is Nata uitgegroeid tot een levendig stadje met ongeveer 11.000 mensen met verschillende culturele achtergronden.

De kathedralen van de zoutpan

Verspreid over de glinsterende vlakten van het Nata Bird Sanctuary zie je misschien merkwaardige aarden torens die wel vijf of zes meter hoog reiken. Dit zijn geen oude ruïnes of moderne sculpturen, maar torenhoge termietenheuvels – architectonische meesterwerken die korrel voor korrel zijn opgebouwd door schimmelkwekende termieten. Het zijn allesbehalve simpele hopen aarde; ze zijn vervaardigd uit een opmerkelijk duurzaam mengsel van aarde, speeksel en termietenuitwerpselen – de natuurlijke variant van cement. Nog indrukwekkender is dat dit materiaal zo sterk is dat het lokaal wordt gebruikt in de bouw! Wat je doet beseffen dat, in deze zoute wereld, zelfs de kleinste bewoners de grootste indruk achterlaten.